Najtańszym krajem Europy w porównaniu cen prowadzonym przez Eurostat jest Macedonia Północna: ogólny poziom cen konsumpcyjnych był tam w 2025 r. o około 25% niższy niż w Polsce, a ceny w restauracjach i hotelach – o około 40%. Kolejne miejsca zajmują Bośnia i Hercegowina, Bułgaria, Rumunia, Czarnogóra, Serbia i Albania. Na tym lista się kończy, bo Polska sama należy do najtańszych państw kontynentu: spośród 36 krajów objętych porównaniem niższy poziom cen ma tylko tych siedem oraz Turcja.
Dla turysty ważniejsza od ogólnego wyniku jest jednak kategoria „restauracje i hotele”, a w niej kolejność wygląda inaczej. Poniżej znajdziesz oba zestawienia przeliczone tak, by Polska miała wartość 100, oraz wyjaśnienie, co z tych liczb wynika, a czego nie da się z nich wyczytać.
Skąd pochodzą dane i jak je czytać
Eurostat co roku publikuje wskaźniki poziomu cen dla 27 krajów Unii Europejskiej, Islandii, Norwegii, Szwajcarii, pięciu państw Bałkanów Zachodnich i Turcji. Powstają one z cen ponad 2000 towarów i usług, zbieranych przez krajowe urzędy statystyczne jako średnie roczne dla całego kraju. Wynik podaje się w odniesieniu do średniej unijnej równej 100.
Polska miała w 2025 r. wskaźnik 73,3 dla wydatków konsumpcyjnych gospodarstw domowych, czyli ceny o około 27% niższe od średniej w Unii. W samej Unii taniej było tylko w Bułgarii (62,5) i Rumunii (65,1). W kategorii „restauracje i hotele” polski wskaźnik wyniósł 80,5.
W tym artykule wszystkie wartości zostały podzielone przez wynik Polski i zaokrąglone do pełnych punktów. Liczba 75 oznacza więc, że za koszyk, który w Polsce kosztuje 1000 zł, w danym kraju zapłaciłbyś około 750 zł. Szerszy opis polskich cen jako tła dla takich zestawień znajdziesz w artykule o cenach w Polsce jako punkcie odniesienia.
Ranking: poziom cen w Europie, Polska = 100
Tabela obejmuje kraje tańsze od Polski oraz wybrane kraje nieco od niej droższe. Kolumna „Ogółem” to wydatki konsumpcyjne gospodarstw domowych, a druga kolumna – usługi gastronomiczne i noclegowe. Dane dotyczą 2025 r.
| Kraj | Ogółem | Restauracje i hotele |
|---|---|---|
| Macedonia Północna | 75 | 60 |
| Bośnia i Hercegowina | 81 | 74 |
| Bułgaria | 85 | 69 |
| Rumunia | 89 | 74 |
| Czarnogóra | 90 | 83 |
| Serbia | 93 | 81 |
| Albania | 99 | 66 |
| Polska | 100 | 100 |
| Węgry | 106 | 102 |
| Chorwacja | 107 | 111 |
| Litwa | 113 | 103 |
| Łotwa | 114 | 109 |
| Słowacja | 116 | 105 |
| Portugalia | 118 | 91 |
| Grecja | 119 | 107 |
| Cypr | 122 | 106 |
| Słowenia | 122 | 108 |
| Czechy | 122 | 86 |
| Hiszpania | 125 | 106 |
Dla porównania drugi koniec skali: Włochy mają 132 punkty ogółem i 138 w restauracjach i hotelach, Niemcy 148 i 135, a Szwajcaria i Islandia odpowiednio 234 i 203 oraz 237 i 215. Turcja, leżąca w większości w Azji, ma 81 punktów ogółem, ale w restauracjach i hotelach 97, czyli prawie tyle co Polska.
Porównanie nie obejmuje Kosowa, Mołdawii, Ukrainy, Białorusi ani europejskich mikropaństw, dlatego nie ma ich w rankingu. Nie znaczy to, że są droższe – po prostu brakuje dla nich danych liczonych tą samą metodą.
Gdzie turysta zaoszczędzi najwięcej
Jeśli ułożyć kraje według cen w restauracjach i hotelach, podium zajmują Macedonia Północna (60), Albania (66) i Bułgaria (69). Za nimi są Bośnia i Hercegowina oraz Rumunia (po 74), Serbia (81), Czarnogóra (83), Czechy (86) i Portugalia (91). Poza nimi i Turcją wszystkie kraje z porównania mają w tej kategorii ceny wyższe niż Polska.
Najciekawszy jest przypadek Albanii. Ogólny poziom cen jest tam niemal taki sam jak w Polsce (99), ale jedzenie na mieście i noclegi kosztują o około jedną trzecią mniej. Dlatego wakacyjne ceny w Albanii wydają się niskie, choć codzienne życie mieszkańców wcale tanie nie jest.
W drugą stronę działa to na Węgrzech. Ogólny wskaźnik wynosi 106, a restauracje i hotele 102, więc pobyt na Węgrzech kosztuje dziś mniej więcej tyle co urlop w kraju, a nie mniej. Podobnie Chorwacja (107 i 111) czy Grecja (119 i 107) nie są już kierunkami tańszymi od Polski.
Żywność w sklepach i bilety: tu różnice są mniejsze
Polska ma jedne z najtańszych sklepów spożywczych w Unii: wskaźnik dla żywności i napojów bezalkoholowych wynosi 89,5, a dla usług transportu pasażerskiego (bilety, przejazdy) 69,2. W efekcie w kilku „tanich” krajach zakupy w markecie kosztują więcej niż w Polsce.
| Kraj | Żywność | Transport pasażerski |
|---|---|---|
| Macedonia Północna | 84 | 79 |
| Rumunia | 89 | 109 |
| Bośnia i Hercegowina | 96 | 132 |
| Czarnogóra | 97 | 104 |
| Polska | 100 | 100 |
| Bułgaria | 103 | 80 |
| Węgry | 106 | 87 |
| Serbia | 108 | 116 |
| Albania | 116 | 88 |
Wniosek jest prosty: na Bałkanach oszczędza się przede wszystkim na noclegach i jedzeniu w lokalach, a nie na samodzielnym gotowaniu. Kto planuje apartament z kuchnią i zakupy w supermarkecie, w Albanii, Serbii czy Bułgarii nie powinien zakładać niższych rachunków niż w Polsce.
Siedem tańszych kierunków w skrócie
- Macedonia Północna – najniższe wyniki we wszystkich czterech kategoriach. O tym, ile kosztują konkretne rzeczy, przeczytasz na stronie o cenach w Macedonii Północnej.
- Bośnia i Hercegowina – druga pod względem ogólnego poziomu cen (81), z tanimi lokalami i noclegami (74), ale z wysokim wskaźnikiem dla biletów. Szczegóły zawiera przegląd cen w Bośni i Hercegowinie.
- Bułgaria – najtańszy kraj Unii Europejskiej. Od 1 stycznia 2026 r. należy do strefy euro, a lewy przeliczono po stałym kursie 1,95583 lewa za euro, więc ceny podaje się tam w euro. Zobacz, ile kosztuje pobyt w Bułgarii.
- Rumunia – drugi najtańszy kraj Unii, z żywnością tańszą niż w Polsce (89) i wyraźnie tańszymi restauracjami i hotelami (74). Więcej na stronie o rumuńskich cenach.
- Czarnogóra – 90 punktów ogółem i 83 w restauracjach i hotelach, czyli umiarkowana, ale wyraźna różnica. Poszczególne wydatki pokazuje zestawienie cen w Czarnogórze.
- Serbia – 93 punkty ogółem i 81 w restauracjach i hotelach, przy żywności i biletach droższych niż w Polsce. Opis znajdziesz w artykule o kosztach pobytu w Serbii.
- Albania – tania dla gościa (66), przeciętna dla mieszkańca (99), z najdroższą żywnością w tej grupie (116).
Czego wskaźnik nie mówi
Wskaźnik poziomu cen opisuje koszyk mieszkańca, a nie turysty. Wagi pochodzą ze struktury wydatków gospodarstw domowych, więc w wyniku ogólnym mieszczą się także czynsze, energia, zdrowie czy edukacja. Dobrze widać to na przykładzie Węgier, gdzie energia kosztuje 39% średniej unijnej – obniża to ogólny wynik kraju, a turysta nic z tego nie ma.
Po drugie, to średnia roczna dla całego kraju. Nie pokazuje różnicy między kurortem w lipcu a miastem w głębi kraju w październiku, a właśnie w miejscowościach nadmorskich i w stolicach ceny odbiegają od średniej najbardziej.
Po trzecie, wyniki dla pojedynczych kategorii potrafią się mocno zmieniać z roku na rok. Wskaźnik restauracji i hoteli dla Polski wynosił za 2024 r. 93,9, a za 2025 r. – 80,5; dla Węgier odpowiednio 68,9 i 82,4. Według danych za 2024 r. Węgry miałyby więc w tej kategorii 73 punkty wobec Polski, a według danych za 2025 r. mają 102. Wartości za 2025 r. opierają się na cenach zbieranych w latach 2023–2025 i mogą być jeszcze korygowane.
Po czwarte, sam Eurostat zastrzega, że wskaźniki nie służą do ścisłego ustalania kolejności, a niewielkie różnice między krajami mogą wynikać z niepewności danych. Bośnia i Hercegowina z Rumunią albo Serbia z Czarnogórą to w praktyce ta sama półka cenowa.
Wreszcie wskaźnik nie obejmuje kosztu dojazdu. Bilety lotnicze z Polski zmieniają się z tygodnia na tydzień i nie są częścią tego porównania, a przy krótkim wyjeździe to one często rozstrzygają, który kierunek wyjdzie taniej.
Jak wykorzystać ranking przy planowaniu wyjazdu
- Patrz na kategorię, na którą wydasz najwięcej. Przy wyjeździe z hotelem i jedzeniem w lokalach liczy się kolumna „Restauracje i hotele”; przy apartamencie z kuchnią – także żywność.
- Traktuj wyniki jako grupy, nie miejsca. Różnica 2–3 punktów nie ma znaczenia, różnica 20 punktów – już tak.
- Przelicz własne doświadczenie. Jeśli wiesz, ile wydajesz dziennie na noclegi i jedzenie podczas urlopu w Polsce, pomnóż tę kwotę przez wskaźnik kraju: 400 zł dziennie w Polsce odpowiada około 240 zł w Macedonii Północnej i około 275 zł w Bułgarii.
- Dolicz poprawkę na sezon i miejsce. Średnia krajowa zaniża ceny w najpopularniejszych kurortach w szczycie lata.
- Koszt dojazdu policz osobno i dopiero na końcu porównaj całość.
Tak policzona kwota to punkt wyjścia, nie gotowy budżet. Konkretne ceny noclegów, posiłków i biletów sprawdź przed wyjazdem na stronach poszczególnych krajów.
